Навагрудак, касцёл Св. Міхала

Касцёл Святога Міхала Арханёла

Гродзенская вобласць

Гiсторыя касцёлаАрхiўныя звесткi | Арган | Фотаздымкi

6/I
Іосіф Радовіч (?), кан. XIX ст. – пач. XX ст.
Manual (C-f’’’)
Prynсypal 8` *
Gamba 8`
Oktawa 4`
Bourdon 16`
Gedakt 8`
Mikstura 2 ch. **
Super I
Механічная ігравая і рэгістравая трактура, шляйфлада
Паплаўковы мех, матор, ручная калькацыя (карамысла)

* – трубы рэгістра Principal 8` змешчаны на фасадзе
** – (C-h) – 2`; (c-f’’’) – 2`+1 1/3`

Кляштар ордэна дамініканаў фундаваны ў 1624 ваяводай віленскім Крыштафам Хадкевічам (?–1652). Датай фундацыі першага драўлянага касцёла лічыцца 1637 год. Ён быў знішчаны маскоўскімі войскамі паміж 1656 і 1661 гадамі. Наступныя звесткі пра касцёл паходзяць з 1700 года, дзе адзначаецца, што ён быў драўляны з дзвюма мураванымі капліцамі. Каля 1714 года быў пабудаваны новы касцёл, у ім адбылося паседжане правінцыяльнай капітулы. Касцёл знішчаны 3 мая 1751 года вялікім пажарам у мястэчку, што для кляштару было стратай і матэрыяльнай і прэстыжнай, бо ў 1754 годзе ў ім павінна было адбыцца паседжане правінцыяльнай капітулы. Адбудова сучаснага мураванага касцёла адбылася ў 1754–1756 гадах. У 1831 годзе пашкоджаны пажарам. У 1853 годзе кляштар быў зачынены, касцёл стаў парафіяльным. У 1859 годзе касцёл значна перабудаваны. 28 чэрвеня 1941 года ад нямецкай бомбы згарэў дах касцёла. Пасля Другой сусветнай вайны касцёл быў зачынены і выкарыстоўваўся як мэблевы склад, а потым пункт сбору другаснай сыравіны да 1976 года. Пасля гэтага касцёл выгарэў і да 1986 года стаяў занядбанны, пакуль стараннем ксяндза-біскупа Антонія Дзям’янкі, тагачаснага пробашча фарнага касцёла ў Навагрудку, Міністэрства культуры не распачало яго рэстаўрацыю, якая доўжылася да 1996 года.   Наверх

У інвентары касцёла 1804 года занатаваны 11- рэгістравы арган з трыма мехамі. У 1859 годзе з пабудовай новых хораў у касцёл быў пастаўлены арган, перанесены з зачыненага і ператворанага ў праваслаўную царкву касцёла ў Райцы. Гэты арган быў перанесены Бенедыктам Паўловічам і Станіславам Длужэўскім і разбудаваны да 22 рэгістраў.   Наверх

Сучасны маленькі арган быў перанесены з касцёла ў вёсцы Ельня (Лідскага раёна, Гродзенскай вобласці), які напаткаў сумны лёс: у 1939 годзе пробашч касцёла быў сасланы ў лагер; пасля Другой сусветнай вайны ксендз, які прыязжаў у касцёл з парафіі ў Вашкевічах, таксама быў сасланы ў лагер; драўляны касцёл канца XVII стагоддзя быў разабраны; арган праляжаў у прыватным хлеве 6 гадоў, пакуль не быў вывезены ксяндзом-біскупам Антоніем Дзям’янка ў фарны касцёл у Навагрудку, дзе ён пэўны час захоўваўся перад усталяваннем у падамініканскім касцёле. Доўгі час арган стаяў у непрацоўным стане, пакуль у 2016 годзе не быў адрамантаваны па фундацыі фірмы Dacpol.

Арган мае тыповыя рысы арганабудаўніцтва часоў канца XIX стагоддзя – пачатку XX  стагоддзя. Па некаторых характэрных дэталях можна вылучыць гіпотэзу, што арган быў пабудаваны віленскім майстрам Іосіфам Радовічам. Абгрунтаванасць вылучэння дадзенай гіпотэзы верыфікавана складальнікам каталога арганаў Літвы спадаром Рымантасам Гучасам.

Наверх